Stentor: Mandela is geinspireerd door Zwolse vrijdenkers

Dagblad de Stentor heeft op vrijdag 12 juni uitgebreid aandacht besteed aan de projecten 'Zwolle ontmoet z'n eigen geschiedenis' en de Devotenbuurt.

Stentor: Mandela is geïnspireerd door Zwolse vrijdenkers

Buitenland eert Zwolse helden meer dan Zwolle zelf, zegt Mink de Vries.

ZWOLLE- Wie waren ze eigenlijk, de mannen naar wie de Thomas a Kempisstraat en de Celestraat zijn vernoemd? Zelfs de Zwollenaren die in die straten wonen weten het meestal niet, heeft Mink de Vries ervaren.  “Ghandi en Mandela zijn beïnvloed door Zwolse denkers, maar wij eren ze nauwelijk.”Dat moet veranderen, vindt de Vries die met twee projecten het Zwolse zelfbewustzijn wil versterken.

Joan Cele en Thomas a Kempis (vooral hij) waren grote namen in de beweging van de moderne devotrie. Dat was ‘een veranderingsbeweging tegen de cultuur dat mensen met geld en macht bepaalden wat het volk moets denken en doen’, legt kenner Mink de Vries uit. “De kerken verzetten zich fel, want hun almacht werd aangetast, maar er was geen houden meer aan. Joan Cele doceerde de moderne devotie op zijn gymnasium, het eerste in de wereld, Thomas a Kempis verspreidde het met zijn boek De navolging van Christus.”

De revolutie in het christelijke gemeenschapsleven rode vanuit Zwolle en Deventer (waar Geert Groote de fundamenten had gelegd) de hele wereld over. “Zwollenaren hebben een grote rol gespeeld in de wereldgeschiedenis”, zegt de Vries. “Eerst Thomas a Kempis en Joan Cele, later ook Joan Derk van der Capellen en Rudolph Thorbecke. Hun Boeken worden nog steeds gelezen; mnensen als Ghandi, Mandela en Clinton zijn erdoor beïnvloed.“

En toch: vraag in de Diezerstraat wie Thomas a Kempis was, en vier van de vijf mensen zullen zeggen dat ze geen idee hebben. Als ze al niet schielijk doorlopen omdat ze bang zijn dat ze weer een of ander abonnement wordt aangesmeerd. “Daar heb ik me altijd over verbaast”, zegt De Vries. Alleen historici weten iets over de moderne devotie, de overige 99 procent van de Zwollenaren zegt het niets. Terwijl die Stroming een enorme invloed heeft gehad op de westerse samenleving. “ Ook de gemeente en de VVV doen er te weinig mee, vindt de Zwollenaar. “Ik heb wel eens tegen de gemeenteraad gezegd dat we zonder het te beseffen goud in handen hebben.”

De Vries doet er veel aan om de eer van de grote Zwolse vrijdenkers hoog te houden. Met zijn nieuwe project wil hij de Devotenbuurt –in Dieze-Oost- op de kaart zetten. De straten in dat wijkje zijn vernoemd naar de mannen uit de IJsselstreek die de moderne devotie vorm hebben gegeven. De Vries gaat projecten opzetten, waaronder een sporttoernooi, om de trots op de wijk te vergroten en de sociale samenhang te bevorderen. “En ik stel me voor dat er borden worden geplaatst waarop wordt uitgelegd welke betekenis de moderne devotie heeft gehad voor onze samenleving.”

Concreter is het project ‘Zwolle ontmoet zijn eigen geschiedenis’. De Vries werkt aan een route waarbij fietsers en wandelaars via een koptelefoon tekst en muziek horen. “In Deventer heb je dat allang. Dan kom je door een straat en hoor je ineens de stem van Geert Grooete: ‘Hier heb ik gewoond…”. In december moet de ‘gesproken geschiedenis-route’ afgerond zijn. De geluidsdragers en koptelefoons moeten bij punten als de VVV en het Historisch Centrum Overijssel te huur zijn. De Vries is al een eind op weg, maar kan nog wel wat stemmen gebruiken voor verhalen over straten en wijken. “Ik wil hun verhalen over het verleden van hun wijk vastleggen en toegankelijk maken. Als je dat niet doet, als nieuwe bewoners geen weet hebben van de oorsprong van hun straat, verdwijnt die oude kennis.”